Rejestracja: 14 626 11 30 ; +48 535 286 767

ul. Karwacjanów 6 ; 38-300 Gorlice


Leukoplakia

Wprowadzenie: leukoplakia jest stan przedrakowy o charakterze białej plamy, mający dużą skłonność do złośliwienia /10-12%/, początkowo przebiega bezobjawowo, póĹşniej występuje napięcie, pieczenie, mrowienie. nie da się jej usunąć przez ścieranie a jej obecność nie jest spowodowana przez inne schorzenie. Po raz pierwszy została opisana przez Aliberta z Paryża w 1818 r. Charakteryzuje się zróżnicowanym obrazem klinicznym podlegającym zmianom w czasie. Etiologia jej powstawania nie została dotychczas ustalona. Definicję leukoplakii ustalono na zjeĹşdzie WHO w Kopenhadze w 1967r. „leukoplakia to biała plamka lub tarczka, nie dająca się usunąć przez pocieranie i której obecności nie można przypisać innemu schorzeniu”. Najczęściej dotyczy mężczyzn i osób starszych.

Etiologia: przyczynami powstawania leukoplakii są prawdopodobnie drażnienie mechaniczne /brzegi wypełnień, złamane zęby, klamry protez/, czynniki termiczne i chemiczne /palenie tytoniu, gorące potrawy/, promieniowanie UV, podatność błony śluzowej uwarunkowana czynnikami ogólnoustrojowymi /zaburzenia hormonalne, niedobory witamin A i B, niedokrwistość z niedoboru żelaza/, związki chemiczne /alkohol, węglowodory aromatyczne, pochodne arsenu, barwniki/, prądy galwaniczne, alergie na materiały.
Podział uwzględniający obraz morfologiczny, czynniki etiopatologiczne i obraz kliniczny, ma znaczenie praktyczne. I* – rozlane zmętnienie gładkiej błony śluzowej, II* – ograniczone uniesienie błony śluzowej pokryte bruzdami /mozaika/, III* – szorstkie tarczki ostro odgraniczone od otoczenia, IV* – zmiany brodawkowate, białe twarde wyrośla. Leukoplakia występuje na języku, kącikach ust, podniebieniu twardym, błonie śluzowej policzków na wysokości linii zgryzu, dnie jamy ustnej /lokalizacja niebezpieczna, łatwo przechodzi w proces nowotworowy, rokowanie jest złe/. Najczęściej odczuwanymi dolegliwościami są mrowienie, pieczenie, ból samoistny.

Różnicowanie: liszaj płaski Wilsona, kiła drugorzędowa, toczeń rumieniowaty.

Leczenie: eliminacja czynników drażniących jeżeli zostały rozpoznane /tytoń, alkohol, pieprz, papryka, ocet, gorące potrawy, uzupełnienia metalowe, alergeny/, zwiększenie ilości przyjmowanych witamin, eliminacja parafunkcji, dieta bogata w świeże warzywa i owoce (w kolorze żółtym, pomarańczowym, zielonym). W przypadku braku poprawy po 5-6 tygodniach stosuje się krioterapię, leczenie chirurgiczne (skalpelem, laserem), terapię fotodynamiczną. U pacjentów użytkujących protezy z łącznikami podniebiennymi, obszary przez nie przykryte pozostają niezmienione chorobowo. Zalecane jest całkowite zaprzestanie palenia tytoniu (zasada 5xp): pytaj o nałóg palenia, doradzaj zaprzestanie palenia, pamiętaj o ocenie chęci zerwania z nałogiem, wspieraj pacjenta, planuj wizyty kontrolne.

Bibliografia:

  1. Kumar V., Cotran R.S., Robbins S.L. ; Patologia ; Urban & Partner ; 2005.
  2. Groniowski J., Kruś S. ; Podstawy patomorfologii: podręcznik dla studentów medycyny ; PZWL ; 1984.
  3. Jabłońska S. ; Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową ; PZWL ; 2005.
  4. Lakshman P. Samaranayake ; Podstawy mikrobiologii dla stomatologów ; 2004.
  5. Górska R. ; Diagnostyka i leczenie chorób błony śluzowej jamy ustnej ; 2011.
  6. Włodek-Owińska B., Owiński T. ; Atlas chorób błony śluzowej jamy ustnej ; PZWL ; 1979.
  7. Michałowski R. ; Choroby warg i błony śluzowej jamy ustnej ; PZWL ; 1976.
słowa klucze: , ,
2018-01-12T21:04:30+00:00